حرث ( ح ) درس قرآن گرفتن ( فرهنگ جامع ) حرف بكر ( ب ) سخن تازه . به كنايت از قرآن كريم ( فرهنگ فروزانفر ) حرمات اللّه ( ح ر ت لّا ) ذلِكَ وَ مَنْ يُعَظِّمْ حُرُماتِ اللَّهِ فَهُوَ خَيْرٌ لَهُ عِنْدَ رَبِّهِ ( حج - 30 ) مراد از « حرمات » ، حج و مسجد الحرام و كعبه و غير آنهاست كه بزرگ داشتن آنها سبب خير است . طبق رواياتى منقول از معصومين ( عليهم السلام ) خدا را سه حرمت هست : كتاب خدا و خانهء كعبه و عترت ، و يا اسلام و رسول اللّه و اهل بيت ( قاموس قرآن ، ذيل حرام - حيوة القلوب ، ج 3 ، ص 183 ) حروف اختزال ( ا ت ) در كتب حديث ، رواياتى وجود دارد كه مؤيد كاربرد اختزال ( به معناى قطع و جذب ) است . دقت در اين احاديث نشان مىدهد كه حروف اختزال را بايد مفاتيح سوره‌هاى قرآن دانست . در 29 سوره حروف اختزال به چشم مىخورد . ( بينات - ش 10 - ص 26 ) - حروف مقطعه حروف رمزى به ( - ) حروف مقطعه گفته مىشود به نقلى از آن جهت كه حقايق را به‌طور رمزى بيان مىكند . حروف تهجى ( ت ه جّ ) حروف الفبا 1 . تمام حروف الفبا در آيه 154 سورهء آل عمران و نيز در آخر سوره فتح آمده است . ( فرهنگ اصطلاحات تجويد ) 2 . از حروف مقطعه به حروف تهجى ( بحار ، 88 / 11 ) نيز ياد شده است . ( بينات - ش - 11 - ص 29 ) حروف سبعه - نزول قرآن به هفت حرف حروف مختزله ( م ت ز ل ) - حروف اختزال حروف مقطعه - ( م ق طّ ع ) به تعداد چهارده حرف ( ا . ح . ر . س . ص . ط . ع . ق . ك . ل . م . ن . ه . ى . ) گفته مىشود كه در آغاز 29 سوره از سوره‌هاى قرآن مجيد آمده و از فواتح السور هستند . 1 . ترتيب قرارگيرى - اين حروف به صور مختلف يك يا دو يا چند حرفى قرار گرفته‌اند : الف . يك حرفى - در سه سوره به صورت : ص ( 38 ) ق ( 50 ) ن ( 68 ) ب . دو حرفى - در ده سوره به صورت طه ( 20 ) طس ( 27 ) يس ( 36 ) حم ( 40 - 41 - 42 - 43 - 44 - 45 - 46 ) و با توجه به اين‌كه در سورهء شورى ( 42 ) بعد از « حم » در آيهء دوم « عسق » آمده ( حم عسق ) در اين صورت اين سوره را به زعمى مىتوان جزو سورى به حساب آورد كه با پنج حرف از حروف مقطعه شروع مىشود . ج . سه حرفى - در سيزده سوره به صورت الم ( 2 بقره - 3 آل عمران - 29 عنكبوت - 30 روم - 31 لقمان - 32 سجده ) الر ( 10 يونس - 11 هود - 12 يوسف - 14 ابراهيم - 15 حجر ) طسم ( 26 شعرا - 28 قصص ) د . چهار حرفى - در دو سوره به صورت المص ( 7 اعراف ) المر ( 13 رعد ) ه . پنج حرفى - در يك سوره به صورت كهيعص ( 19 - مريم ) 2 . معناى آن . دربارهء مدلول حروف و حكمت